Przedszkole staje się obowiązkowe w formie rocznego przygotowania przedszkolnego dla dziecka, które w danym roku kalendarzowym kończy 6 lat. Nie oznacza to, że sześciolatek musi chodzić konkretnie do przedszkola. „Zerówkę” można zrealizować także w oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej albo w innej formie wychowania przedszkolnego. Dzieci w wieku 3–5 lat mają prawo do wychowania przedszkolnego, ale nie obowiązek uczęszczania do placówki.
Od kiedy do przedszkola obowiązkowo?
Obowiązek dotyczy dziecka, które w danym roku kalendarzowym kończy 6 lat. Musi ono odbyć roczne przygotowanie przedszkolne, potocznie nazywane zerówką. Wynika to z przepisów ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.
Trzeba przy tym odróżnić obowiązek przygotowania przedszkolnego od obowiązku szkolnego. Sześciolatek nie musi jeszcze rozpoczynać nauki w klasie pierwszej. Jego obowiązkiem jest przejście rocznego etapu przygotowania do szkoły. Dziecko w wieku 3, 4 lub 5 lat nie musi natomiast uczęszczać do przedszkola. Rodzice mogą zdecydować, czy i kiedy rozpocznie ono edukację przedszkolną.
Jakie zasady obowiązują w zależności od wieku?
| Wiek dziecka | Status prawny | Cel i charakter edukacji |
|---|---|---|
| 3–5 lat | Prawo do wychowania przedszkolnego | Uczęszczanie jest dobrowolne i wspiera rozwój dziecka oraz przygotowanie do szkoły. |
| 6 lat | Obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego | Dziecko realizuje zerówkę przed rozpoczęciem nauki w klasie pierwszej. |
Gmina ma obowiązek zapewnić miejsce wychowania przedszkolnego dziecku w wieku 3–5 lat, jeśli rodzice chcą z tego prawa skorzystać. Dotyczy to także sześciolatka, który musi zrealizować roczne przygotowanie przedszkolne. Samo zapewnienie miejsca nie oznacza jednak, że młodsze dziecko ma obowiązek do niego uczęszczać.
Roczne przygotowanie przedszkolne można realizować w jednej z następujących form:
- Przedszkole publiczne lub niepubliczne – dziecko odbywa zerówkę w grupie przedszkolnej.
- Oddział przedszkolny w szkole podstawowej – jest to forma często określana jako klasa zerowa.
- Inna forma wychowania przedszkolnego – rozwiązanie przewidziane w przepisach oświatowych.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach do przedszkola może zostać przyjęte dziecko, które ukończyło 2,5 roku. Nie jest to jednak standardowe prawo do miejsca na takich samych zasadach jak w przypadku dzieci od 3. roku życia. O przyjęciu decyduje dyrektor placówki, uwzględniając między innymi dostępność miejsc.
Dlaczego warto posłać dziecko do przedszkola przed zerówką?
Choć dla trzylatka, czterolatka i pięciolatka przedszkole nie jest obowiązkowe, wcześniejsze rozpoczęcie edukacji może ułatwić dziecku wejście w grupę i późniejsze funkcjonowanie w szkole. Pobyt w placówce daje okazję do codziennego kontaktu z rówieśnikami, uczenia się współpracy oraz rozwiązywania prostych konfliktów.
Przedszkole wspiera także samodzielność. Dziecko ćwiczy wykonywanie codziennych czynności, korzystanie z ustalonego rytmu dnia, słuchanie poleceń i kończenie rozpoczętych zadań. Zajęcia, zabawy i kontakt z nauczycielem mogą rozwijać mowę, sprawność ruchową, zainteresowania oraz umiejętność skupienia uwagi.
Wcześniejsze uczęszczanie do przedszkola może też sprawić, że przejście do zerówki będzie łagodniejsze. Dziecko zna już zasady pracy w grupie, wie, czego spodziewać się po zajęciach i ma doświadczenie w rozłące z rodzicami. Nie oznacza to jednak, że każde dziecko powinno rozpocząć przedszkole w tym samym wieku. Decyzja należy do rodziców i powinna uwzględniać gotowość dziecka oraz sytuację rodzinną.
Najważniejsze rozróżnienie jest proste: dzieci w wieku 3–5 lat mają prawo do miejsca w wychowaniu przedszkolnym, natomiast sześciolatki muszą odbyć roczne przygotowanie przedszkolne. Zerówka nie jest jeszcze pierwszą klasą szkoły podstawowej, lecz obowiązkowym etapem przygotowania do nauki szkolnej.
